Ik heb een stukje geschreven over het begrip ‘hechting’. Er is heel veel literatuur geschreven en onderzoek gedaan naar hechting/hechtingsrelaties/problemen etc. Ik ben dus zeker niet volledig in onderstaande, maar wil wel graag belangrijke inzichten delen.

Problemen met hechting komen in meer of mindere mate bij heel veel kinderen voor die bij Bries worden aangemeld. Problemen met hechting of problemen die voortkomen vanuit een gebrekkige hechting kunnen verschillende oorzaken hebben waar ouder en kind niet altijd invloed op hebben; denk aan kinderen die al in de baarmoeder moeten vechten voor hun leven, kinderen waarvan de ouder niet beschikbaar kan zijn omdat hij/zij in beslag wordt genomen door eigen trauma of zelf ook kampt met hechtingsproblemen. Kinderen die zijn geadopteerd of kinderen die heftige dingen hebben meegemaakt en geen troost konden vinden bij hechtingsfiguren.

Wat is nu belangrijk om een veilige hechting tot stand te brengen?

In de baarmoeder kan bij een baby al een vorm van bewustzijn ontstaan waarin de baby zich al dan niet veilig voelt. Wanneer een baby groeit in een lichaam van de moeder waarin het welkom is, kan je je voorstellen dat het lichaam van de moeder een veilige plek is om te groeien. Wanneer je zwanger bent, komt er vaak van alles in jou naar boven wat je zelf nog niet verwerkt hebt. Je eigen onopgeloste angsten en trauma’s aangaan kan een wereld van verschil maken voor je baby. Als je van jezelf en elkaar weet waar je trauma ligt, dan kun je zoveel meer aan! Het is op cellulair niveau dat je herinneringen zijn opgeslagen die je hele leven beïnvloeden.

Als een kindje ter wereld komt in Nederland is er steeds meer aandacht voor het eerste huid-op-huid contact met (meestal) de moeder. Via onze huid, ons lichaam, geven we heel veel signalen af die juist door kinderen feilloos worden opgepakt. Zonder woorden kan een kind weten of hij veilig is of niet. Mag en kan je als baby, na een geboorte, een ongelooflijke overgang voor een kind, veilig bij je moeder liggen. Dan herstel je direct de heftige ervaring van het kind omdat je zorgt voor ‘regulatie’. Baby’s en kinderen hebben namelijk hun ouders/verzorgers heel hard nodig om te leren zichzelf te reguleren. Reguleren betekend zoveel als; intense gevoelens/emoties wat meer tot rust brengen. Denk aan een baby die getroost wordt, zodat het huilen stopt.

Om hechting te bevorderen zijn deze drie kenmerken belangrijk:

Sensitief reageren. Dit houdt in dat een ouder open staat voor de signalen van het kind, de signalen goed begrijpt en er snel en adequaat op reageert. Zo leert het kind dat zijn ouder beschikbaar is als veilige uitvalsbasis én als veilige haven. Ouders bieden een veilige uitvalsbasis door het zelfvertrouwen van hun kind te stimuleren met complimentjes, door samen plezier te maken, maar ook door structuur te bieden en grenzen te stellen, afgestemd op de leeftijd van het kind. De ouder is een veilige haven wanneer hij het kind troost bij verdriet, geruststelt bij angst of helpt bij woede of andere emoties. Om sensitief en voorspelbaar te kunnen reageren, moet een ouder betrokken zijn bij het kind. Anders ziet hij of zij de signalen van het kind niet. Ook moet een ouder het kind goed kennen en observeren om de signalen correct te kunnen interpreteren.

Continuïteit. Er is continuïteit in de aanwezigheid van de gehechtheidspersoon nodig. Het aantal volwassenen dat voor het kind zorgt, is liefst niet te groot en wisselt niet te vaak.

Mentaliseren. Een ouder die mentaliseert verplaatst zich in het perspectief van de baby, en verwoordt dat ook. Bijvoorbeeld: ’Je voelt je niet fijn, je bent erg moe’.

In een ideale wereld kunnen alle ouders dit en zullen ook alle kinderen hier positief op reageren. Helaas maken we in ons leven als ouder heftige dingen mee in meerdere of mindere mate. Daardoor kan je niet altijd zo beschikbaar zijn voor je kind als je zou willen.

Of je hebt zelf een ouder gehad die niet beschikbaar voor jou kon zijn (en dan gaat het met name om emotionele beschikbaarheid) waardoor je niet echt ‘gezien’ bent.

Gelukkig is het mogelijk om hechtingsrelaties (deels) te herstellen en vaak begint dat bij ons als ouders. Want als wij begrijpen, maar vooral ook, gaan voelen waarom we reageren zoals we reageren en stil gaan staan bij wat we voelen, komt er vaak veel meer begrip en ruimte voor onze kinderen.

Pin It on Pinterest